Wat zijn kan? De ketelringen in de Japanse theeceremonie

Kort antwoord: kan (鐶) zijn de twee ijzeren ringen waarmee de kama tijdens sumidemae wordt opgetild en verplaatst. Ze gaan door de zijlussen, kantsuki.

Waarom twee?

De kama heeft twee zijlussen. Met aan elke kant één ring kan de zware ketel evenwichtig worden opgetild.

Wat is kantsuki?

De uitstekende bevestigingslus aan de zijkant van de kama. Urasenke beschrijft dit als het deel waardoor de ringen worden gestoken.

Waarom blijven de ringen niet zitten?

Het zijn werktools, geen permanente handgreep. Ze worden alleen aangebracht wanneer de ketel verplaatst moet worden.

Materiaal?

Traditioneel ijzer. The Met bewaart een Japans exemplaar uit circa 1775 van 7,6 cm diameter.

Hoe worden ze gebruikt?

Tijdens sumidemae wordt de kama van het vuur gehaald zodat de kool kan worden aangepast. De ketel wordt daarna tijdelijk op een kamashiki gezet.

Relatie met sumitori?

Omotesenke noemt kan als onderdeel van de sumitori-uitrusting.

Zelfde als de ring op het deksel?

Nee. De dekselknop of -ring is iets anders dan de twee losse ringen die de hele ketel dragen.

Waarom klein?

Ze hoeven alleen handgrepen te vormen bij de zijlussen en passen daardoor compact in de sumitori.

Thuis nodig?

Nee voor gewone matcha; wel bij traditioneel gebruik van een zware kama boven houtskool.

Kan in één zin

Kan zijn de afneembare ijzeren ketelringen van chanoyu, door de kantsuki gestoken om de hete kama veilig te kunnen optillen.